هر چی بخای داریم

magicporoton — Tue, 20 Mar 2007 15:02:35 GMT

گروه هاي خوني گوسفند
گوسفندان داراي هفت نوع گروه خوني مي باشند كه با حروف R, M, D, C, B, A و X نمايش داده مي شوند.گوسفندان را بر حسب اين كه گلبول هاي قرمزشان حاوي مقدار زياد يا كم پتاسيم است به دو گروه تقسيم مي كنند. اين ميزان اندازه گيري به وسيله سيستم M تنظيم مي گردد. از گلبولهاي قرمز گوسفندان معمولاً در بررسيهاي ايمني شناسي استفاده مينمايند زيرا به آساني قابل تهيه بوده و به سهولت به دست مي آيند.
گروه هاي خوني اسب
اسب ها داراي هفت سيستم گروه خوني هستند كه با حروف Q, P, R, D, C, A و U نمايش داده مي شوند. بيماري هموليتيك در كره اسب ها زياد مطرح نيست ولي در كره قاطرها كه اختلالات پادگني بين حيوان نر (الاغ) و حيوان ماده (اسب) زياد است حدود 8 تا 10 درصد كره ها ممكن است مبتلا به بيماري هموليتيك گردند. مكانيسم ايجاد پادتن بر ضد گلبول هاي قرمز چندان روشن نيست ولي تصور مي شود كه گلبول هاي قرمز جنين جريان خون مادر راه پيدا مي كنند. ماديان ها در برابر گلبول هاي قرمز جنين به مادر در ماه آخر آبستني و هنگام زايش در اثر شكسته شدن عروق خوني جفت صورت مي گيرد.بيماري هموليتيك در اسب هايي مطرح است كه چندين بار زايمان كرده اند. پادتن هاي موجود در بدن مادر از طريق جفت عبور نمي كنند بلكه از راه آغوز به كره منتقل مي گردند. بنابراين كره سالم متولد مي شود ولي چندين ساعت پس از خوردن آغوز آثاري چون ضعف، سستي، رنگ پريدگي مخاطات و زردي را بروز مي دهد.

گروه هاي خوني سگ
سگ ها حداقل يازده سيستم گروه خوني دارند كه عبارتند از: M, L, K, F, D, C, B, Tr, A و N اما فقط يكي از آنها يعني سيستم A قدرت كافي دارد و از نظر درمانگاهي حائز اهميت است، حدود 60 درصد سگها داراي گروه خوني A هستند. سيستم Tr و پادگن محلول نظير r در گوسفند با سيستمO در خوك معادل مي باشد.

گروه هاي خوني گربه
در گربه فقط يك سيستم گروه خوني عمده گزارش گرديده است و آن AB ميباشد ولي ممكن است گربه ها داراي گروه خوني B, A و يا A B باشند. گروه خوني 95ـ75 درصد گربه ها A و 25ـ5 درصد آنها B و گروه خوني AB كمتر از يك درصد گزارش شده است. پادگن A در لنفوسيت هاي گربه ديده شده است. ضمناً تزريق يك ميلي ليتر از خون گربه هاي با گروه خوني A به گربه هاي با گروه خوني B موجب شوك، كاهش فشار خون، قطع اعمال تنفسي و توقف حركات قلب در ظرف چند دقيقه مي گردد.

گروه هاي خوني گاو
گاوها داراي يازده سيستم گروه خوني مي باشند كه با حروف Z, T, S, M, L, J, F, C, B, A و R نمايش داده ميشوند و از بين آنها دو سيستم B و J واجد اهميت بيشتري هستند. سيستم گروه خونيBدر گاوها از كليه سيستم هاي شناخته شده پيچيده تر است. به طوري كه دراين سيستم 60 پادگن مختلف برآورد شده است كه اين پادگن ها به صورت دسته هاي كوچكتري به شكل فنوگروپ به ارث مي رسند. با وجود اين پيچيدگي تقريباً غير ممكن است كه خون يك گاو دهنده كاملاً مشابه خون گاو گيرنده باشد.
پيچيدگي سيستم B طوري است كه در هر گاو به قدر كفايت تركيب پادگني متفاوت وجود دارد كه بتوان به وسيله آن هر يك از گاوان را مشخص ساخت. طبعاً چنين سيستمي روش ايده آلي براي شناسايي هر يك از دامهاي گله بشمار مي رود و بسياري از مراكز دامپروري براي كنترل اصالت گاوهاي خريداري شده از آن استفاده مي كنند.

پادگن J ليپيدي است كه به طور آزاد در مايعات بدن گاو وجود دارد و به طور غير فعال (Passive) مجذوب گلبولهاي قرمز گرديده و به آن متصل ميشود، لذا پادگن j نميتواند پادگن حقيقي گلبول قرمز باشد و بدين جهت در خون گوساله هاي نوزاد وجود ندارد. اين پادگن در ظرف 6 ماه پيش از تولد جذب گلبول هاي قرمز گوساله شده و در خون ديده نمي شود. گاوهاي واجد پادگن J (J مثبت) دو نوع ميباشند، برخي از آنها پادگن J در عيار بالا دارند به طوري كه ميتوان در سطح گلبول ها و سرم آنها را تشخيص داد و برخي ديگر برعكس اين حالت هستند. گاوان واجد J منفي ممكن است در سرمشان پادتن ضد J موجود باشد كه عيار اين پادگن برحسب فصول سال متغير بوده به طوري كه در تابستان و پاييز به حداكثر خود مي رسد.

با توجه به موارد بالا مي توان چنين نتيجه گرفت كه به واسطه وجود گاوان j مثبت و j منفي انتقال خون از گروه اول به گروه دوم ممكن است موجب واكنش شديد گردد حتي اگر فبلاً گاوان گيرنده نسبت به پادگن دهنده حساس نشده باشند. بيماري هموليتيك در گوساله هاي نوزاد نادر است ولي پس از واكسيناسيون بر ضد آناپلاسموز و يا بابزيوز ممكن است ايجاد شود زيرا اين واكسن ها را از خون گوساله هاي آلوده تهيه مينمايند. بدين صورت كه واكسن آناپلاسموز را از راه مخلوط كرده مقدار زيادي خون گوساله هاي مبتلا توليد مي كنند.

در اين روش پس از مخلوط كردن خونها، مخلوط خون را خشك و منجمد مينمايد و هنگام مصرف با مواد دير جذب (ادجونت) مخلوط كنند و اما واكسن ضد بابزيوز نيز عبارت است از خون نسبتاً تازه گوساله‌هاي آلوده.

گروه هاي خوني خوك

خوك پانزده سيستم گروه خوني از A تا O دارد كه مهمترين آنها گروه خوني A است. اين گروه خوني داراي دو آلل A و O بوده كه به وسيله ژن S كنترل مي گردند.
بيماري هموليتيك در توله خوكها در اثر تزريق واكسن ضد طاعون خوك كه حاوي خون خوك بودهايجاد ميگردد. اين واكسن شامل خون ويروسي است كه به منظور غير فعال ساختن آن رنگ كريستال ويوله به آن ميافزايند. حساس ساختن ماده خوكها به وسيله اين واكسن گاهي موجب بروز بيماري هموليتيك در نوزادان آنها مي گردد، لازم به ذكر است كه نژاد در اين زمينه بي تأثير نيست چرا كه نژاد توله خوك هاي اسكس و وسكس بيشتر دچار اين بيماري مي گردند.

magicporoton — Tue, 20 Mar 2007 15:02:14 GMT

ژن مرگ

انسان از دیرباز تلاش نموده تا به عمر جاودان دست پیدا کند اما تا این لحظه تمام سنگهای این تلاش به دربهای بسته خورده و تنها بکمک پیشرفتهای اخیر پزشکی و علوم تغذیه و بهداشت اندکی بر عمر متوسط انسانها افزوده شده است. امروزه می‌دانیم که در طی فرآیند پیری سلولهای زنده بدن بمرور زمان قابلیت ساز و کار اصلی خود را از دست می‌دهند و ارگانها یکی پس از دیگری از انجام اعمال حیاتی خود باز می‌ایستند. اما سوال اصلی این است که اگر سلول مجموعه‌ای از مولکولهای شیمیایی است که با نظم مشخصی (که توسط ژنهای موجود در زنجیره DNA تعیین می‌شود) در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند در آن‌صورت به چه دلیلی باید سلولهای جدید تولید شده در فرآیند تقسیم سلولی بمرور زمان از قابلیتهای اصلی‌ تعیین شده برایشان نزول کنند؟

یکی از کاندیدهای پاسخ به این سؤال، مکانیزم کوتاه شدن تکه‌های انتهای کروموزمها موسوم به قطعات «تلومرز» در فرآیند تقسیم سلولی است بطوریکه گفته می‌شود طول قطعات تلومرز تعیین کننده عمر باقیمانده سلول است. اما این مشاهده جواب سوال اصلی را هنوز نداده و تنها به ساز و کار احتمالی پیر شدن اشاره می‌کند. ما می‌خواهیم بدانیم چرا پیر شدن و مرگ در بین موجودات و در فرآیند تکامل بوجود آمده است؟

اگر موجودات زنده در طی فرآیند تکامل از ساده به پیچیده‌تر تغییر یافته‌اند اصولاً چرا باید یک بمب زمانی در داخل هر سلول زنده نیز بوجود آمده باشد تا بمرور زمان باعث مرگش شود؟ مگر نه اینکه هدف از تکامل بقا است؟ پس چرا این فاکتور منفی یعنی مرگ و پیر شدن در طی فرآیند تکامل اصلاح نشده؟ جواب این سوال با دقت در عملکرد اصل انتخاب طبیعی داروین بخوبی روشن می‌شود. در طبیعت بقای فردی مفهومی ندارد بلکه بقای نسل و نژادی نقش اصلی را بازی می‌کند. موجودات زنده برای بقای نسل خود از روش تکثیر استفاده می‌کنند و ژنهای خود را به فرزندانشان منتقل می‌کنند. سپس فرزندان خانواده‌های مختلف با یکدیگر بر سر تصاحب منابع مختلف رقابت می‌کنند و فرزندان غالب به حیات ادامه داده و ژن غالب خود را به نسلهای بعدی منتقل می‌کنند.

در این میان چون رقابت میان فرزندان بر سر تصاحب منابع مورد نیاز برای ادامه حیات بوده، هرگونه نقصی که در والدین فرزندان بعد از تولید آنها ظهور می‌کند در فرآیند انتخاب غیر قابل اصلاح خواهد بود. بعبارت دیگر اگر والدینی دارای برترین ژنها هم باشند بطوریکه فرزندان آنها در هر مبارزه با دیگر فرزندان پیروز شوند ولی دارای نقص ژنتیکی باشند که تنها در ۱۰۰ سالگی ظهور می‌کند، این نقص همواره در طول فرآیند تکامل توسط موجودات تیره غالب به یدک کشیده خواهد شد چون امکان اصلاح آن در فرآیند انتخاب طبیعی بوجود نمی‌آید (بدلیل ظهور خیلی دیر آن در زندگی موجود زنده).

امروزه این تئوری در مقیاس کوچک بر روی نمونه‌های آزمایشگاهی مگس سرکه تایید شده است بطوریکه با دستچین کردن مگسهای سرکه‌ای که عمر بیشتری داشته اند و اجازه زادو ولد تنها به آن دسته، در طی گذشت چند نسل عمر مگسهای سرکه‌ به دو برابر افزایش یافته*.

به این ترتیب همانطورکه دیده می‌شود فرآیند پیری و مرگ می‌تواند احتمالاً تنها یک نقص ژنتیکی باشد که در خلال ۳ میلیارد سال تکامل امکان تصحیحش بوجود نیامده است. مسلماً با فهم کامل ساز و کار فیزیکی و شیمیایی و ژنتیکی فرآیند پیری، در آینده نزدیک بشر خواهد توانست این قبیل نواقص را اصلاح کرده و به عمر جاودان دست پیدا کند.

magicporoton — Tue, 20 Mar 2007 15:02:00 GMT

اسرار فیزیكی گیاهان گوشتخوار

به طور حتم تصاويرى از گياهان گوشتخوار را ديده ايد؛ تصاويرى كه در آنها برگ هاى آرواره مانند براى شكار حشره اى نگونبخت به انتظار نشسته و يا طعمه لذيذى را نصيب خود ساخته اند.
اين گياهان با آرواره هاى قوي خود كه همان برگ هاى تغيير شكل يافته اند، قادرند در يك چشم بر هم زدن و در يك دهم ثانيه، حشرات نشسته در دام را اسير خويش سازند و از آنها به عنوان منبع غذايى استفاده كنند. برخى از گياهان نيز جنبش ها و تحركات برق آسايى را براى اهداف غير تغذيه اى به كار مى گيرند؛ به طورى كه در اين قبيل گونه هاى گياهى از حركات سريع براى انتشار دانه، گرده و يا دور كردن شكارچيان استفاده مى شود.
ساختار بافت ها و اندام هاى گياهى در برخى موارد، داراى تفاوت هاى بسيار بارز و عميقى با گونه هاى جانورى است. براى مثال، همانطور كه مى دانيم ماهيچه و بافت هاى عضلانى در گياهان وجود ندارد، پس گياهان ياد شده چگونه مى توانند چنين حركات سريع و برق آسايى از خود نشان دهند؟
دو دانشمند به تازگى با بهره گيرى از قوانين فيزيك، به تشريح و توصيف اصول مكانيكى ساختار اين قبيل گياهان پرداخته و نشان داده اند كه اين سرعت و حركت چگونه در پيكره آنها ظهور مى يابد.
ماهادوان، پروفسور رياضيات كاربردى و مكانيك در دانشگاه هاروارد واقع در كمبريج ايالت ماساچوست آمريكا مى گويد: براى درك زيست شناسي، همواره بهتر است ابتدا قوانين اساسى و بنيادى موجود در اين حوزه را فرا گيريم؛ قوانين فيزيكى و شيميايى و نيز اصول رياضياتى كه جهان زنده بر پايه آن بنا شده است.
وى و يكى از شاگردانش به نام اسكوتيم، با انتشار يافته هاى خود در شماره اخير مجله ساينس پرده از اسرار اين گياهان چابك برگرفته اند.
آنها گياهان سريع را به دو گروه عمده تقسيم كرده اند: گياهانى كه سلول هاى خود را براى ايجاد حركت هاى سريع، متورم و چروكيده مى كنند و نيز گروه ديگر، گياهانى كه از تكنيك تورم و چروكيدگى براى رها سازى ناگهانى انرى ذخيره شده استفاده مى كنند و اين عمل را در قالب يك حركت به اصطلاح قاپ زدن و در چنگ گرفتن براى به دست آوردن طعمه يا يك حركت انفجارى براى انتشار دانه ها و گرده ها انجام مى دهند.
گياه Aldrovanda يا به اصطلاح گياه چرخ آبگرد كه عموزاده هاى گياه مگس گير ونوس است، به گروه نخست تعلق دارد. اين موجودات گوشتخوار بسيار كوچك و نازك هستند؛ به طورى كه سلول هاى آنان مى توانند به سرعت به وسيله جذب آب متورم شوند و كناره برگ ها را به يكديگر نزديك كنند و اين عمل را با چنان سرعت بالايى انجام دهند كه بى مهرگان آبزى موجود در اطراف گياه، فرصت و مجالى براى گريختن نيابند و به عنوان غذايى لذيذ در دام گياه گرفتار آيند.
پروفسور ماهادوان تصريح مى كند: گياهان بزرگ تر نمى توانند اين عمل را با چابكى و با چنين سرعت بالايى انجام دهند و از خواص فيزيكى ويه آب و قابليت كشسانى آن بهره كافى را ببرند.
به گفته وي، مگس گير ونوس در گروه دوم از اين گياهان چابك و شكارچيان سريع جاى مى گيرد. اين گياهان داراى برگ هايى به شكل عدسى هستند كه به طرف داخل خميدگى يافته اند و به هنگام قرارگيرى به روى يكديگر، محفظه بسته اى را به مانند يك قفس و تله براى طعمه خويش پديد مى آورند.
هنگامى كه يك مگس، عنكبوت يا هر حشره كوچك ديگرى روى برگ هاى اين گياه گوشتخوار گام مى نهد، ماشه برگ را تحريك مى كند و سرانجام آنها را مى چكاند و به اين ترتيب، برگ ها به سرعت با جذب آب فراوان به درون سلول هاى خود، متورم مى شوند و نيروهاى وارده از اين جريان به برگ، موجب قرارگيرى دو برگ روى يكديگر و بسته شدن محفظه خواهد شد. همانطور كه روشن است، در پايان اين عمليات گياه مى تواند از طعمه به دام افتاده، براى تغذيه استفاده كند.
كارل نيكلاس، زيست شناس گياهى دانشگاه كورنل در نيويورك تاكيد مى كند: سيستم هاى طبقه بندى جديد، روش هاى رياضياتى مطلوبى براى توصيف پديده اى كه انسان ها سال هاى متمادى شاهد آن بوده اند را در اختيارمان قرار مى دهد و به كمك اين ابزار مى توان بيش از پيش پرده از اسرار اين موجودات شگفت انگيز برگرفت.
ماهادوان و همكارانش چندى پيش نتايج تحقيقات خود را در زمينه رفتار تغذيه اى گياه مگس گير، در ورنال نيچر منتشر كرده بودند و اينك انتشار نتايج تحقيقات جديد آنان مى تواند با تكميل يافته هاى پيشين، پنجره جديدى را به دنياى گياهان و اسرار نهفته در آن بگشايد و جنبه هاى تاريك رفتار اين گونه هاى زنده را روشن سازد.
بر اساس يافته هاى اين دانشمندان، حركت آب در درون سلول ها با ويگى هاى فيزيكى منحصربه فرد آن، سيگنال هاى الكتريكى و نيز رهاسازى انرى ذخيره شده و نهفته در سلول ها، سه پايه فيزيكى كليدى و مهم براى ظهور گياهان چابك و شكارچيان سريع در جهان گياهى است.

منبع: آفتاب

magicporoton — Tue, 20 Mar 2007 15:01:30 GMT

بكرزايي در مارها

بكرزايي يا توليد مثل يك جاندار ماده ،‌بدون انجام لقاح ، تاكنون در چند نوع متفاوت از خزندگان شامل مارمولك هاي خانواده Teiidae و جنس Lacerta از خانواده Lacertidae و مارهاي خانواده Typhlopidae گزارش شده است. در تمام اين موارد جمعيت هاي ايجاد شده توسط بكرزايي ، بطور كامل از افراد نر با ماهيت ژنتيكي يكسان (كلون) تشكيل يافته اند.

هنگامي كه دكتر David shiszar از دانشگاه كلورادو دريافت كه ماري از گونة Crotalus horridus كه در آزمايشگاه او نگهداري مي شد و از زمان تولد با هيچ حيوان نري تماس نداشت، فرزنداني به دنيا آورده ، بسيار تعجب كرد. او و همكارانش متوجه شدند كه اين زاده ها شامل يك بچة زنده ، دو بچة مرده و سه تخم بارور نشده هستند. نكته عجيب تر اينكه حيوان زنده و دو بچة مرده همگي نر بودند. اين نوع بكرزايي كاملاً با آنچه قبلاً در خزندگان تك جنسي ديده شده بود، تفاوت داشت. ( اين اتفاق در ژانويه 1996 توسط دكتر Shiszar گزارش شد).

قبل از گزارش دكتر Shiszar ، تجربة‌ ديگري در دانشگاه آريزونا توسط دكتر Schuett مشاهده شده بود كه طي آن ماري از گونة Thamnophis elegans vagrans در حالي كه به مدت ده سال در آزمايشگاه و به دور از مارهاي نر نگهداري شده بود، فرزنداني به دنيا آورد. دكتر Schuett از تكنيك انگشت نگاري DNA براي تعيين سهم DNA ي پدري در تشكيل اين فرزندان استفاده كرد. نتايج نشان داد كه تمام DNA ي فرزندان از نوع مادري است. اما تمام DNA ي مادري در اين فرزندان يافت نمي شود. لذا اين يك بكرزايي واقعي بود كه جنس نر در آن هيچ دخالتي نداشت. از طرفي فقدان بخشي از DNA ي مادري همراه با اين واقعيت كه تمام افراد نسل جديد را نرها تشكيل مي دهند، باعث شد كه دكتر schuett معتقد شود اين مورد، نوعي خاص از بكرزايي به نام بكرزايي اتوميكتيك Automictic Parthenogenesis (AP) است.

AP قبلاً در بوقلمون هاي اهلي و مرغ هاي خانگي گزارش شده بود و هميشه حاصل آن فرزنداني نر و ديپلوئيد بودند.

براي درك چگونگي بكرزايي اتوميكتيك (AP) بايد يادآوري نماييم كه در جريان تقسيم ميوز براي توليد سلول هاي جنسي ماده (تخمك) ، تقسيم بطور نامساوي انجام شده و در نتيجه يك سلول هاپلوئيد بزرگ و سه سلول هاپلوئيد كوچك (گويچه هاي قطبي) حاصل مي شود.

در (AP) دومين گويچة قطبي (كه در جريان دومين مرحلة ميوز همراه با تخمك حاصل مي شود) همانند يك اسپرم عمل كرده و دوباره وارد تخمك مي شود، يعني تخمك خودش را بارور مي كند. از آنجا كه اين گويچة قطبي داراي ذخيره ژنتيكي كاملاً يكساني با تخمك است و از تقسيم يك سلول هاپلوئيد كه در اولين مرحله ميوز ايجاد شده بود، بوجود آمده است ، پس فقط نيمي از انواع كروموزوم هاي سلول مادري در تشكيل سلول تخم شركت دارند. به همين دليل انگشت نگاري DNA ي فرزندان حاصل از AP فاقد برخي از نوارهاي DNA ي مادر است. اما چرا تمام فرزندان نر هستند؟ مي دانيم كه در پستانداران افراد داراي كروموزوم هاي جنسي XX ماده و افراد XY نر هستند. اما در دياپسيدها (diapsids) مانند پرندگان مارمولك و مارها كه داراي بكرزايي هستند، ماده ها داراي دو كروموزوم جنسي ناهمسان (ZW) و نرها كروموزوم هاي جنسي يكسان (ZZ) دارند. در جريان بكرزايي اگر تخمك و گويچة‌ قطبي همراه آن هر كدام داراي يك كروموزوم (Z) باشند. از لقاح آنها يك جانور نر حاصل مي آيد و اگر هر دو (W) داشته باشند، سلول تخم حاصل (WW) ، زيستا نخواهد بود. دليل بالا بودن تعداد تخم هاي ناقص در بكرزايي نيز همين است.

منبع : زیست شناسی خراسان

magicporoton — Tue, 20 Mar 2007 15:01:15 GMT

رازگياهان حشره خوار كشف شد!

يک گروه از پژوهشگران دانشگاه هاروارد با بررسى نحوه عمل گياهان حشره خوار به راز سرعت زياد اين گياهان در به دام انداختن حشرات پى برده اند.
زيست شناسان تاکنون بر اين باور بوده اند که گياهانى نظير "دام ونوس " که در زمره گياهان مرداب زى هستند و مىتوانند مگس هاى ميوه يا حشرات ، با ساخت و کارى نظير حرکت عضلات بدن آدمى، باز و بسته مىشوند. اما لکشمينا رايانا مهدوان و همکارانش از دانشگاه هاروارد در بررسى رفتار اين گلها با استفاده از دوربينهاى با سرعت
زياد به اين نکته پى بردند که سرعت بسيار زياد گلهاى حشره خوار در بستن لبه هاى
خود و اسير کردن حشره به دام افتاده ناشى از تغيير سريع شکل انحناى لبه بيرونى آنهاست .
اين گلهاى حشره خوار نظير توپ تنيس سوراخ شده اى که رويه قسمت داخليش بيرون کشيده شده باشد، انحناى خود را از حالت تقعر به تحدب تغيير مى دهند. اين تغيير تنها
يک دهم ثانيه به طول مىانجامد که به مراتب از زمانىکه حشره به دام افتاده براى نشان دادن واکنش و فرار از محبس نياز دارد، کوتاه تر است .
هرچند اين محققان هنوز نتوانسته اند اين نکته را مشخص سازند که در تراز سلولى چه
تغييراتى در گلهاى اين گياهان بوجود مىآيد که امکان چنين تغيير سريعى را براى آنها پديد مىآورد اما موفق شده اند مدلى رياضى را براى توصيف نحوه عمل اين گلها تکميل کنند. با کمک اين مدل رياضى مىتوان با در نظر گرفتن شکل بيرونى گلهاى حشره خوار مىتوان اين نکته را پيش بينى کرد که سرعت بسته شدن لبه هاى بالايى گلها
چه اندازه خواهد بود و چه زمانى پس از ورود حشره به درون گياه ، گلهاى آن بسته مىشوند. بر اساس اين مدل، گلهاى حشره خوار ظاهرا به صورت يک مکانيزم تاخيرى عمل مىکنند.
به اين معنى که ورود حشره ، ساخت و کارى را به کار مىاندازد که تنظيم کننده شمارش معکوس زمان بسته شدن گياه است . در آزمايشهايىکه با استفاده از اين مدل به انجام رسيده نتايج حاصله مورد تاييد قرار گرفته است.
به گفته مهدوان ،اين نوع گياهان حشره خوار براى داروين بسيار اعجاب انگيز بوده اند و او مطالعات زيادى بر روى آنها انجام داد، اما هنوز براى ما روشن نيست که چه چيز گياه را تحريک مىکند که از خود واکنش نشان دهد و اين ساخت و کار چگونه تطور يافته و شکل گرفته است.

magicporoton — Tue, 20 Mar 2007 15:00:59 GMT

اف. علي خام - ترجمه زينب همتي: آيا مي دانيد گياه مگس خوار چگونه طعمه اش را هضم مي كند؟ ليزا ليگ (L.Leege) اكولوژيست گياهي واستاديار زيست شناسي دانشگاه جورجياي جنوبي در اين باره توضيح مي دهد.

شناخته شده ترين گياه حشره خوار موسوم به مگس گير ونوس (Dionaea muscipula) رفتار تغذيه اي منحصر به فردي را به نمايش مي گذارد: حشرات را به سمت خود جلب مي كند، آنها را مي كشد، هضم مي كند و نهايتاً شكارش را جذب بدن خود مي كند. از آنجا كه مگس گير ونوس يك گياه است و مي تواند غذاي مورد نياز خود را از طريق فتوسنتز بسازد بنابراين طعمه هاي غيرگياهي خود را مي بايست به شيوه اي متفاوت از روش مرسوم، هضم و جذب كند. اين گياه بومي سواحل شمالي و جنوبي كاروليناست و زيستگاه اصلي آن را مرداب ها و لجن زارهاي ساحلي تشكيل مي دهند. با توجه به اسيدي بودن خاك اين مناطق، هضم اوليه در اين گياه در جهت كسب نيتروژن و فسفر مورد نياز صورت مي گيرد. بنابراين مي توان چنين نتيجه گرفت كه اين گياه داراي سيستم گوارشي پيشرفته اي نبوده و در مورد هضم حشرات نسبت به جانوران تا حدودي متفاوت عمل مي كند. اما به راستي يك موجود ثابت و غيرمتحرك چگونه، طعمه اش را به سمت خود جلب مي كند، آن را مي كشد، هضم مي كند و سپس جذب بدنش مي كند؟ برگ هاي اين گياه تله مانند و بسيار محكم هستند و شهد خوشبويي را ترشح مي كنند. در واقع با استفاده از اين شهد معطر، قربانيانشان را متوجه خود مي كنند. شكار، بي خبر از همه جا و در جست وجوي غذا بر روي برگ هاي اين گياه فرود مي آيد. اما ناگهان به موهاي زبر و ماشه مانند موجود بر سطح برگ ها گير كرده و به ناگاه پشت دندان هاي به هم قفل شده لبه برگ ها زنداني مي شود. بر روي سطح هر برگ ۳ تا ۶ موي ماشه مانند ديده مي شود. چنانچه يكي از اين موها براي دوبار متوالي لمس شود يا چنانچه دو تا از اين موها در فاصله زماني ۲۰ ثانيه در تماس با حشره اي قرار بگيرند، سلول هاي واقع بر سطح بيروني هربرگ به سرعت از هم باز شده و گيره هاي دندان مانند لبه برگ ها در يك چشم به هم زدن بسته مي شوند.

در اين ميان اگر حشره، ماده اي چون اسيد داوريك از خود ترشح كند، برگ هاي به هم قفل شده تحريك شده و فشار بيشتري را به حشره وارد مي كنند و همانند يك تمبر به بدن حشره مي چسبند (چنانچه يك رهگذر كنجكاو يا افتادن يك شاخه خشك شده موجب به كار افتادن اين مراحل شود حداقل يك روز يا بيشتر طول مي كشد تا برگ ها دوباره از هم باز شوند). پس از بسته شدن برگ ها و به دام افتادن شكار، غده هاي گوارشي واقع در حاشيه داخلي برگ ها شروع به ترشح مايعاتي مي كنند كه قادرند بافت هاي نرم بدن شكار را در خود حل كرده، باكتري ها و قارچ ها را بكشند و با استفاده از آنزيم هاي خود حشره را هضم و مواد مغذي مورد نياز خود را استخراج كنند. در ادامه اين مواد مغذي از طريق برگ ها جذب گياه مي شوند ۵ تا ۱۲ روز بعد از شكار، برگ هاي گياه به منظور بيرون ريختن ته مانده اسكلت خارجي حشره از هم باز خواهند شد. معمولاً پس از ۳ تا ۵ وعده غذايي، ديگر گياه اقدام به شكار نكرده و ۲ تا ۳ ماه غذاي مورد نياز خود را از طريق فتوسنتز به دست مي آورد. افرادي كه از اين گياهان در باغچه خانه خود نگهداري مي كنند مي بايست مواظب تحريك بيش از حد آن باشند: پس از تقريباً ۱۰ بار بسته شدن ناموفق، برگ ها حساسيت خود را از دست داده و ديگر به هيچ تماسي پاسخ نمي دهند و نهايتاً به صورت يك گياه فتوسنتزكننده در مي آيند.

مگس گير ونوس پراكنش بسيار محدودي داشته و در بوته زارهاي شني سواحل شمالي و جنوبي كارولينا ديده مي شود و همين امر موجب شده كه به صورت يك گونه در خطر انقراض درآيد. اكوسيستمي كه از مگس گير ونوس حمايت مي كند سالانه آتش سوزي هاي مكرري را تجربه مي كند و همين مسئله باعث شده كه از طرفي منطقه از وجود گياهان رقيب مگس گير ونوس خالي شده و از طرفي نيتروژن موجود در خاك به صورت ماده فرار درآمده و وارد اتمسفر شود. بنابراين طي فصول آتش سوزي اين گياه از نظر تأمين نيتروژن مورد نياز خود در مخمصه قرار گرفته و مجبور است كه سه چهارم نيتروژن مورد نياز خود را با شكار حشرات به دست آورد. از طرفي اگر براي ۱۰ سال متوالي هيچ آتش سوزي اي در منظقه صورت نگيرد رقابت با ساير گياهان نيز، اين گياه را به سمت نور و شكار حشرات رانده و همين امر باعث كاهش جمعيت اين گياه مي شود. مگس گير ونوس يك نمونه خيره كننده از چگونگي سازش موجودات با شرايط تنش زاست. در اين مورد ديديم چگونه اين گياه به هنگام كاهش نيتروژن خاك به عنوان يك شكارچي وارد عمل شده و نيتروژن مورد نياز خود را با شكار حشرات تأمين مي كند.

magicporoton — Tue, 20 Mar 2007 15:00:26 GMT

مکانیسم بسته شدن برگ در گیاهان گوشتخوار

دانشمندان آمريكايى و فرانسوى ادعا مى كنند كه توانسته اند پاسخ قابل قبولى را براى يكى از شگفتى هاى طبيعت بيابند: مكانيسم بسته شدن برگ ها در مگس گير ونوس. اين گياه كه به قول داروين «يكى از خارق العاده ترين شگفتى هاى طبيعت» نام گرفته است قادر است در كمتر از ۱۰۰ ميلى ثانيه، سريع تر از يك چشم برهم زدن، طعمه اش را در ميان برگ هاى صدفى شكلش به دام بيندازد. براى مدت هاى طولانى دانشمندان درصدد بودند راز شيرينكارى مگس گير ونوس (Dionaea muscipula) را كشف كنند، گياهى كه سيستم عصبى و ماهيچه اى پيشرفته اى، همانند آنچه كه در جانوران پرتحرك ديده مى شود، ندارد چگونه مى تواند با اين سرعت خيره كننده عمل كند؟ پاسخ اين سئوال فقط يك چيز است: نيروى كشسانى. مگس گير ونوس بومى سواحل شمالى و جنوبى كارولينا است و زيستگاه اصلى آن را مرداب ها و لجن زارهاى ساحلى تشكيل مى دهند. برگ هاى اين گياه ماده خوشبويى را از خود ترشح كرده و بدين ترتيب قربانى اش را به سمت خود جلب مى كند. اين گياه گوشتخوار ابتدا برگ هاى صدفى شكل و لاستيك مانندش را به بيرون خم كرده و به شكل محدب و برجسته درمى آورد، تقريباً شبيه توپ تنيسى كه از وسط به دونيم شده و دو نيمه آن از هم باز شده باشند. پس از نشستن حشره بر روى برگ ها و تحريك كرك هاى ماشه مانند سطح آن، مقدار كمى آب وارد سلول هاى گياه شده و به اين ترتيب انرژى مورد نياز براى بسته شدن برگ ها فراهم مى شود. در ادامه برگ ها از حالت محدبى خود خارج شده و به شكل مقعر يا فرورفته درمى آيند، درست مثل اينكه دو نيمه از هم باز شده توپ تنيس ناگهان از دو طرف به داخل خم شده و به يكديگر بچسبند. در اين حالت، گيره هاى دندان مانند لبه برگ ها در يك چشم به هم زدن بسته شده و حشره در ميان آنها به دام مى افتد.لاكشمينارايانان ماهادوان (L.Mahadevan) پروفسور رياضيات و زيست شناسى تكاملى از دانشگاه هاروارد كه رياست اين تيم تحقيقاتى را بر عهده دارد مى گويد: «راز بسته شدن سريع برگ هاى اين گياه در انرژى الاستيكى اى نهفته است كه با ورود آب به سلول هاى گياه، آزاد مى شود.» پژوهشگران به منظور اثبات ادعاى خود از مولكول هاى فلوئورسانتى كه به راحتى در زير نور ماوراء بنفش قابل رديابى بود، استفاده كردند. اين مولكول ها به سطح خارجى برگ هاى گياه تزريق شده و تغييرات رخ داده در سطح آنها در زير ميكروسكوپ مورد مشاهده قرار گرفت. در ادامه از تغييرات صورت گرفته در سطح برگ ها در زير نور ماوراء بنفش فيلمبردارى شد. با استفاده از يك دوربين ويديويى با سرعت بالا كه در هر ثانيه ۴۰۰ عكس مى گرفت پژوهشگران موفق شدند نشان دهند كه برگ هاى مگس گير ونوس هنگامى كه لبه هاى دندان مانند برگ ها بسته مى شوند به سرعت تغيير شكل داده و از حالت محدب به شكل مقعر درمى آيند.در بررسى هاى پيشين مشخص شده بود كه مگس گير ونوس ماده خوشبويى را از سطح داخلى برگش ترشح كرده و با اين كار حشرات را گول زده و به سمت خود جلب مى كند. هنگامى كه حشره بر روى سطح برگ مى نشيند كرك هاى ماشه مانند موجود بر روى سطح برگ ها تحريك مى شوند. بر روى سطح هر برگ ۳ تا ۶ كرك ماشه مانند ديده مى شود. چنانچه يكى از اين كرك ها براى دوبار متوالى لمس شود يا چنانچه دو تا از اين كرك ها در فاصله زمانى ۲۰ ثانيه در تماس با حشره اى قرار بگيرند برگ ها به سرعت بسته مى شوند.پس از بسته شدن برگ ها و به دام افتادن شكار، غده هاى گوارشى موجود در حاشيه داخلى برگ ها شروع به ترشح مايعاتى مى كنند كه قادرند بافت هاى نرم بدن شكار را در خود حل كرده، باكترى ها و قارچ ها را بكشند و با استفاده از آنزيم هاى خود حشره را هضم و مواد مغذى مورد نياز گياه را استخراج كنند. در ادامه اين مواد مغذى از طريق برگ ها جذب گياه مى شوند. ۵ تا ۱۲ روز بعد از شكار، برگ هاى گياه به منظور بيرون ريختن ته مانده اسكلت خارجى حشره از هم باز خواهند شد. اين گياه معمولاً پس از ۳ تا ۵ بار شكار، ديگر اقدام به شكار نكرده و ۲ تا ۳ ماه غذاى مورد نياز خود را از طريق فتوسنتز به دست مى آورد.تا اينجا تنها توانسته ايم دريابيم كه اين گياه چگونه قربانيانش را به سمت خود مى كشد و مكانيسم بسته شدن سريع برگ ها در آن به چه صورت است اما اينكه اين سيگنال ها چگونه با اين سرعت خيره كننده از كرك هاى ماشه مانند سطح برگ ها به مكانيسم هاى بسته شدن سريع برگ ها منتقل مى شوند، چيزى است كه نيازمند بررسى و تحقيقات بيشترى است.

WWW.DISCOVERY.COM

magicporoton — Tue, 20 Mar 2007 15:00:05 GMT

يادداشت علمى

شاهكار باشكوه

مكانيسم بسته شدن برگ ها در گياه گوشتخوار

ميثم رزاقى

دانشمندان آمريكايى و فرانسوى ادعا مى كنند كه توانسته اند پاسخ قابل قبولى را براى يكى از شگفتى هاى طبيعت بيابند: مكانيسم بسته شدن برگ ها در مگس گير ونوس. اين گياه كه به قول داروين «يكى از خارق العاده ترين شگفتى هاى طبيعت» نام گرفته است قادر است در كمتر از ۱۰۰ ميلى ثانيه، سريع تر از يك چشم برهم زدن، طعمه اش را در ميان برگ هاى صدفى شكلش به دام بيندازد. براى مدت هاى طولانى دانشمندان درصدد بودند راز شيرينكارى مگس گير ونوس (Dionaea muscipula) را كشف كنند، گياهى كه سيستم عصبى و ماهيچه اى پيشرفته اى، همانند آنچه كه در جانوران پرتحرك ديده مى شود، ندارد چگونه مى تواند با اين سرعت خيره كننده عمل كند؟ پاسخ اين سئوال فقط يك چيز است: نيروى كشسانى. مگس گير ونوس بومى سواحل شمالى و جنوبى كارولينا است و زيستگاه اصلى آن را مرداب ها و لجن زارهاى ساحلى تشكيل مى دهند. برگ هاى اين گياه ماده خوشبويى را از خود ترشح كرده و بدين ترتيب قربانى اش را به سمت خود جلب مى كند. اين گياه گوشتخوار ابتدا برگ هاى صدفى شكل و لاستيك مانندش را به بيرون خم كرده و به شكل محدب و برجسته درمى آورد، تقريباً شبيه توپ تنيسى كه از وسط به دونيم شده و دو نيمه آن از هم باز شده باشند. پس از نشستن حشره بر روى برگ ها و تحريك كرك هاى ماشه مانند سطح آن، مقدار كمى آب وارد سلول هاى گياه شده و به اين ترتيب انرژى مورد نياز براى بسته شدن برگ ها فراهم مى شود. در ادامه برگ ها از حالت محدبى خود خارج شده و به شكل مقعر يا فرورفته درمى آيند، درست مثل اينكه دو نيمه از هم باز شده توپ تنيس ناگهان از دو طرف به داخل خم شده و به يكديگر بچسبند. در اين حالت، گيره هاى دندان مانند لبه برگ ها در يك چشم به هم زدن بسته شده و حشره در ميان آنها به دام مى افتد.لاكشمينارايانان ماهادوان (L.Mahadevan) پروفسور رياضيات و زيست شناسى تكاملى از دانشگاه هاروارد كه رياست اين تيم تحقيقاتى را بر عهده دارد مى گويد: «راز بسته شدن سريع برگ هاى اين گياه در انرژى الاستيكى اى نهفته است كه با ورود آب به سلول هاى گياه، آزاد مى شود.» پژوهشگران به منظور اثبات ادعاى خود از مولكول هاى فلوئورسانتى كه به راحتى در زير نور ماوراء بنفش قابل رديابى بود، استفاده كردند. اين مولكول ها به سطح خارجى برگ هاى گياه تزريق شده و تغييرات رخ داده در سطح آنها در زير ميكروسكوپ مورد مشاهده قرار گرفت. در ادامه از تغييرات صورت گرفته در سطح برگ ها در زير نور ماوراء بنفش فيلمبردارى شد. با استفاده از يك دوربين ويديويى با سرعت بالا كه در هر ثانيه ۴۰۰ عكس مى گرفت پژوهشگران موفق شدند نشان دهند كه برگ هاى مگس گير ونوس هنگامى كه لبه هاى دندان مانند برگ ها بسته مى شوند به سرعت تغيير شكل داده و از حالت محدب به شكل مقعر درمى آيند.در بررسى هاى پيشين مشخص شده بود كه مگس گير ونوس ماده خوشبويى را از سطح داخلى برگش ترشح كرده و با اين كار حشرات را گول زده و به سمت خود جلب مى كند. هنگامى كه حشره بر روى سطح برگ مى نشيند كرك هاى ماشه مانند موجود بر روى سطح برگ ها تحريك مى شوند. بر روى سطح هر برگ ۳ تا ۶ كرك ماشه مانند ديده مى شود. چنانچه يكى از اين كرك ها براى دوبار متوالى لمس شود يا چنانچه دو تا از اين كرك ها در فاصله زمانى ۲۰ ثانيه در تماس با حشره اى قرار بگيرند برگ ها به سرعت بسته مى شوند.پس از بسته شدن برگ ها و به دام افتادن شكار، غده هاى گوارشى موجود در حاشيه داخلى برگ ها شروع به ترشح مايعاتى مى كنند كه قادرند بافت هاى نرم بدن شكار را در خود حل كرده، باكترى ها و قارچ ها را بكشند و با استفاده از آنزيم هاى خود حشره را هضم و مواد مغذى مورد نياز گياه را استخراج كنند. در ادامه اين مواد مغذى از طريق برگ ها جذب گياه مى شوند. ۵ تا ۱۲ روز بعد از شكار، برگ هاى گياه به منظور بيرون ريختن ته مانده اسكلت خارجى حشره از هم باز خواهند شد. اين گياه معمولاً پس از ۳ تا ۵ بار شكار، ديگر اقدام به شكار نكرده و ۲ تا ۳ ماه غذاى مورد نياز خود را از طريق فتوسنتز به دست مى آورد.
تا اينجا تنها توانسته ايم دريابيم كه اين گياه چگونه قربانيانش را به سمت خود مى كشد و مكانيسم بسته شدن سريع برگ ها در آن به چه صورت است اما اينكه اين سيگنال ها چگونه با اين سرعت خيره كننده از كرك هاى ماشه مانند سطح برگ ها به مكانيسم هاى بسته شدن سريع برگ ها منتقل مى شوند، چيزى است كه نيازمند بررسى و تحقيقات بيشترى است.

magicporoton — Sat, 27 Jan 2007 18:20:41 GMT

بسم الله الرحمن الرحیم

سرعت نور، چالش ها و نظريه ها

مقدمه

نور و مسائل مربوط به آن همواره يکي از مباحث مهم و مورد توجه فيزيکدانان بوده و هست. نحستين تلاش هاي علمي در اين زمينه از زمان گاليله آغاز شد. وي به اتفاق همکارش براي اندازه گيري سرعت نور اقدام کردند. روش کار به اين طريق بود که همکار گاليله در حاليکه فانوسي در دست داشت بالاي تپه اي ايستاده بود و گاليله بالاي تپه اي ديگر. هر دو با خود فانوسي داشتند که روي آن را پوشانده بودند. دستيار وي به مجرد آنکه نور گاليله را مي ديد، با برداشتن پرده از روي فانوس خود به گاليله علامت مي داد. گاليله اين آزمايش را با فواصل بيشتر و بيشتر تکرار کرد، اما نتوانست اختلاف زماني بين برداشتن پرده از روي فانوس خود و دستيارش به دست آورد و سرانجام گفت که سرعت نور خيلي زياد است

نخستين بار سرعت نور در سال 1676 توسط رومر (Romer) با استفاده از ماه گرفتگي محاسبه شد و معلوم گشت که سرعت نور نيز محدود است. عددي را که رومر به دست آورد 215 هزار کيلومتر بر ثانيه بود. اين عدد آنقدر بزرگ بود که معاصران وي آن را باور نمي کردند در سال 1726 برادلي با استفاده از تغيير وضعيت ستارگان نسبت به زمين سرعت نور را محاسبه کرد و عدد سيصد هزار کيلومتر بر ثانيه را به دست آورد.

نخستين بار فيزيو با ستفاده از روش غير نجومي و اصلاح روش گاليله سرعت نور را اندازه گيري کرد و مقدار آن را سيصد و سيزده هزار کيلومتر بر ثانيه به دست آورد. تمام اين نتايج به صورت تجربي به دست آمده بود و از پشتوانه ي نظري بي نصيب بود و استناد به اين اندازه گيري نمي توانست به يک نتيجه ي جهان شمول برسد. به عنوان نمونه آيا اندازه ي سرعت هاي به دست آمده زميني و سماوي بايد يکسان باشد يا خير؟

در دهه ي 1860 کلارک ماکسول با استفاده از قوانين الکترومغناطيس که خود معادلات آن را نوشته بود ديدگاهي کلي و جهان شمول در مورد سرعت امواج الکترومغناطيسي که نور بخش کوچکي از آن بود، ارائه کرد.

امواج الکترومغناطيسي

امواج الکترومغناطيسي که بطور نظري در سال 1864 توسط معادلات کلارک ماکسول پيشگويي شد، نشان داد که سرعت انتشار اين امواج در خلاء از رابطه ي زير به دست مي آيد:

همچنانکه رابطه ي بالا نشان مي دهد، سرعت نور (امواج الکترومغناطيسي) در خلاء ثابت است. اما سرعت ثابت امواج الکترمغناطيسي بايستي نسبت به يک دستگاه مقايسه مي شد، و اين دستگاه همان دستگاه اتر بود. يعني اتر ساکن مطلق فرَض مي شد و تمام اجسام نسبت به آن در حرکت بودند و سرعت امواج الکترومغناطيسي و در حالت خاص سرعت نور نسبت به اتر ثابت بود. اين نظريه در حالي شکل گرفت که نسبيت گاليله اي نيز معتبر و بي نقص تصور مي شد. بنابراين اگر سرعت نور نسبت به يک دستگاه لخت c باشد و دستگاه با سرعت v نسبت به اتر در حرکت باشد، در آنصورت برابر خواهد شد : wسرعت نور نسبت به اتر با

w=c+v

چنانچه: نور در جهت مخالف دستگاه حرکت کند، آنگاه خواهيم داشت
w=c-v

بر اين اساس ماکسول به فکر محاسبه سرعت حرکت منظومه ي شمسي نسبت به اتر افتاد. وي در سال 1879 طي نامه اي که براي تاد در آمريکا نوشت، طرحي را براي اندازه گيري سرعت حرکت منظومه ي شمسي نسبت به اتر پيشنهاد کرد. يک آمريکايي به نام مايکلسون اين طرح را دنبال کرد و براي انجام آزمايش تداخل سنجي نيز ساخت و در سال 1880 آزمايش کرد.

آنچه ازآزمايش مايکلسون به دست آمد بسيار گيج و ناراحت کننده بود. اولين فکري که قوت گرفت اين بود که بايد اشکال از معادلات ماکسول باشد که تنها بيست سال از عمر آن مي گذشت. يعني بايد آنها را طوري تغيير داد تا با نسبيت گاليله اي سازگار باشد. اما آزمايش فيزو و ساير نتايج حاصل از حرکت نور و امواج الکترومغناطيسي آنها را تاييد مي کرد

هر تلاشي که براي توجيه علت شکست نتيجه ي آزمايش مايکلسون انجام مي دادند، با شکست رو به رو مي شد. در اين ميان دو نظريه از بقيه حالب تر به نظر مي رسيد

يکي کشش اتري که به موجب آن جارجوب اتر بطور موضعي به کليه ي اجسام با جرم محدود متصل است. اين نظريه هيچ اصلاحي را در قوانين نيوتن، نسبيت گاليله اي و معادلات ماکسول لازم نمي دانست. اما اين نظري با کجراهي نور ستارگان ناسازگار بود

نظريه دوم نظريه گسيلي بود که طبق آن معادله هاي ماکسول را بايد طوري اصلاح مي کردند که سرعت نور با سرعت چشمه ي صادر کننده بستگي داشته باشد. اين نظريه نيز با نور واصل از ستارگان دوتايي ناسازگار بود.

در اين اثنا انيشتين نظريه ي انقلابي نسبيت را ارائه کرد. مسئله نسبي بودن سرعت ، از نظر انيشتين ، تا جاييکه به اعتبار اصل نسبيت مربوط مي شد به اتر و حرکت سوقي ربطي نداشت. طبق اصل نسبيت : قوانين طبيعت در تمام چارچوب هاي مرجع لخت يکسان اند. انيشتين پس از مطرح کردن اصل نسبيت ، به دو اصل موضوع بنيادي زير پرداخت:

قوانين فيزيکي در تمام دستگاه هاي لخت يکسان است _1

سرعت نور در خلاء ، در هر چارچوب لختي که اندازه گيري مي شود با صرفه نظر از حرکت منبع نور ،_ 2 معادل c است
اصل موضوعي دوم انيشتين ، در واقع انديشه مکانيکي نيوتني و سينماتيکي گاليله اي را رد مي کند . طبق اصول سينماتيک ، اگر دو جسم متحرک با سرعت ثابت ، در حال حرکت به سمت يکديگر باشند ، سرعت هر يک از آن ها در نقطه بر خورد ، برابر با مجموع سرعتشان است

اما درنسبيت انيشتين اينگونه نيست . اگر در نقطه اي نوري را گسيل کنيم ، ناظر ساکن و ناظر متحرک که با سرعت v در حال حرکت به سمت منبع است ، سرعت نور را c محاسبه مي کنند

نسبيت علاوه بر آنکه بخوبي توانست علت شکست نتيجه ي آزمايش مايکلسون را توجيه کند، از تمام آزمايش هاي مربوط به آن نيز با موفقيت بيرون آمد. علاوه بر آن به نتايج گرانقدري رسيد که همه ي انديشه بشريت را تحت ناثير قرار داد

همجنانکه که در بالا بيان شد، ثابت بودن سرعت نور به عنوان يک اصل موضوع مطرح شده است. اصول موضوع در هر زمينه ي علمي داراي اين ويژگي هستند که اعتبار خود را تا زمانيکه با مورد نقض رو به رو نشده اند، حفظ مي کنند و به محض مواجه با يک تناقض از اعتبار ساقط مي شوند. ار آن جاييکه فيزيک يک دانش تجربي است، الزاماً بايستي ابطال اصولش نيز بر پايه تجربه باشد

علاوه بر مشاهدات تجربي که مي تواند اصول موضوعي را به چالش بکشد، سازگاري اين اصول با ساير نظريه هايي که قادر به توجيه پديده هاي فيزيکي هستند نيز از اهميت خاصي برخور دار است. تجارب کيهاني دهه ي 1970 به بعد اصل ثابت بودن سرعت نور را با مشکل جدي مواجه ساخته است که در زير به برخي از آنها اشاره مي شود

سرعت نور ثابت نيست

تئوري جديدي كه دانشمندان استراليايي مطرح كرده‌اند و سرعت نور را ثابت نمي‌دانند مهمترين تئوري فيزيك نوين يعني نسبيت انيشتين را از اريكه قدرت به پايين مي‌‌كشد.

تيم فيزيك‌دانان دانشگاه مك كواري سيدني در استراليا به رياست پال ديويز Paul Davies احتمال آن كه سرعت نور طي ميلياردها سال كندتر شده باشد را مطرح ساخته‌اند. در اين صورت فيزيكدانان بايد در مورد بسيار از فرضيه‌ها و تئوريهاي پايه بويژه در مورد قوانين حاكم بر عالم تجديد نظر كنند. ديويز در مصاحبه با رويتر گفت: «معني اين تئوري جديد آن است كه بايد از خير تئوري نسبيت و فرمول E=mc2 و اين جور چيزها بگذريم البته نه به اين معني كه كتابها را در اين مورد دور بيندازيم؛ هميشه تحولات علمي تئوريهاي قديمي‌تر را در خود هضم مي‌‌كند‌»

نتايج تحقيقات اين تيم در مجله نيچر Nature به چاپ رسيده است. جان وب اختر شناس دانشگاه نيوساوث ويلز با ارائه تئوري خود براساس شواهدي كه به دست آمده است ادعا مي‌‌كند كه سرعت نور مي‌‌تواند ثابت نباشد، كه اين موضوع معماي لاينحلي را پيش روي فيزيكدانان و اخترشناسان قرار داده است. براساس يافته‌هاي وب، نوري كه از كوثر- Quasar شي‌ء شبيه به ستاره در آسمان - در طي دوازده ميليارد سال سفر خود تا رسيدن به زمين فوتونهايي از سحابي بين ستاره‌اي دريافت كرده است كه با فوتونهايي كه تاكنون مي‌‌شناختيم تفاوت دارد

ديويز در توضيح يافته‌هاي وب مي‌‌گويد: مشاهدات وب به معني آن است كه ساختار اتمهايي كه از نور كوثر ساطع مي‌‌شود تفاوت بسيار جزيي اما با اهميت ساختار اتمهاي انسان دارد. دليل اين تفاوت فقط مي‌‌تواند از دو چيز ناشي شود: يا بخاطر سرعت نور و يا بخاطر تخليه الكتروني (Electron Charge)
از سويي دو قانون در قوانين فيزيك كيهاني مطرح است كه سالهاست مورد پرسش قرار گرفته است. براساس اين دو قانون نه تخليه الكتروني و نه سرعت نور قابل تغيير نيستند. اما بايد براي مشاهدات وب توضيحي داد: يا اين مشاهدات اشتباه است و يا يكي از دو قانون ثبات سرعت نور و يا تخليه الكتروني قابل تكيه نيست. تيم ديويز بنا را براين گذاشتند كه مشاهدات وب درست بوده و يكي از اين دو قانون ممكن است آنطور كه تصور مي‌‌شد غيرقابل تغيير نباشد

به اين ترتيب اين تيم به مطالعه سياه چاله‌ها روي آوردند. سياه چاله‌ها توده‌هاي عظيم و اسرارآميزي هستند كه ماده را مي‌‌بلعند و حتي نور نيز از چنگال اين مكنده در امان نيست. اگر قرار باشد به قانون دوم ترموديناميك- كه خود يك دگماتيسم ديگر در فيزيك است- اعتقاد داشته باشيم در اين صورت تغيير در قانون ثبات تخليه الكتروني قانون دوم ترموديناميك را در هم خواهد ريخت به همين دليل يك گزينه باقي ماند و آن بررسي امكان متغير بودن سرعت نور است

گرچه هنوز مطالعات به اندازه كافي نيست و مشاهدات وب از نور كوثر براي درهم ريختن تئوري‌هاي موجود كافي نيست اما مطالعه در اين زمينه از چندي پيش آغاز شده است. ا ز جمله مي‌‌توان به مقاله‌هايي كه در مجله Physical Review Letters منتشر شده مراجعه كرد و گرچه بسياري از وفاداران به تئوريهاي موجود سعي دارند مشاهدات وب و ديويز را اشتباه مشاهده‌اي و اشتباه محاسباتي و آماري جلوه دهند، اما بحثي كه در اين زمينه آغاز شده است روز به روز دامنه‌دارتر مي‌‌شود و به همان اندازه‌اي كه خود كيهان سئوالات لاينحل باقي گذاشته مشاهدات اخير نيز بسياري از تئوريها را به چالش كشانده است

در اين وضعيت بايد روشن شود به چه چيزهايي از تئوري گذشته مي‌‌توان تكيه كرد و بايد ديد تئوريهاي جديد از عهده پاسخگويي به بسياري از پرسشها بر مي‌‌آيند يا خير. در واقع از نظر ديويز همان بلايي كه تئوري نسبيت انيشتين و فيزيك كوانتوم بر فيزيك قرن نوزدهم وارد آورد حالا خود شاهد آن خواهد بود كه تئوريهاي جديد پايه و اساس اين تئوريها را متزلزل خواهد كرد. حداقل دستاورد اين مشاهدات اين است كه در بررسي ساختار كيهان و اين كه از كجا نشأت گرفته و به كجا تكامل پيدا مي‌‌كند يك گام رو به جلو برداشته شده است

تئوري نسبيت مي‌‌گويد كه سرعت هيچ چيز از نور فراتر نمي‌رود (سرعت نور در خلأ، تقريباً000ر300 كيلومتر در ثانيه است). آرزوي انسان فراتر رفتن از اين سرعت است واين آرزوها در فيلمهايي مثل انعكاس يافته‌اند. حتي اگر انسان ابزاري بسازد كه بتواند با سرعت نور حركت كند براي"Star Trek" عبور از كهكشان راه شيري يكصدهزار سال وقت لازم است

magicporoton — Sat, 27 Jan 2007 18:19:15 GMT

?What is HIV
ويروس اچ. آی. وی. چيست؟

اچ. آی. وی. يک ويروس است. ويروس موجود زنده بسيار کوچکی است که می تواند خودش را تکثيرکند و منتشر شود. اما نمی تواند به تنهايی از خودش زنده باشد. يک ويروس به بدن يک ميزبان برای زندگی و تکثير نياز دارد.

زمانی که ويروس به بدن شخصی راه پيدا کرد، شروع به تکثير يا به عبارت ديگر شروع به شبيه سازی و کپی از خودش درسلول های بدن اين شخص می کند. يک ويروس می تواند سلول هايی که داخل آن جای گرفته و از آن تغذيه می کند را معيوب کرده و به آن آسيب برساند. اين يکی از راه هايی است که بدن را آلوده کرده و بيماری را بوجود می آورد.

سيستم دفاعی بدن مجموعه ای از سلول ها است که در بدن شما با ويروس ها و عفونت ها مقابله می کند. در انسان، سيستم دفاعی بدن معمولا ويروس ها را به سرعت يافته و سريع می کشد.

اشخاص آلودگی به اچ. آی. وی. را از شخص ديگری که پِيش از اين آلوده شده است دريافت می کنند. اگر آنها آلوده شدند همينطور می توانند آلودگی به ويروس را به شخص ديگر انتقال دهند.
در واقع اين راهی است که ويروس اچ. آی. وی. شيوع پيدا کرده و منتشر می شود.

اچ. آی. وی. مخفف "ويروس نقص ايمنی انسان" است.
در دنيا آن را با نام "Human Immunodeficiency Virus" می شناسند.

به کسانی که آلوده به اچ. آی. وی. شده اند اچ. آی. وی. مثبت "+HIV" و يا
اچ. آی. وی. پوزتيو "HIV positive" می گويند.

	?Why is HIV dangerous
چرا ويروس اچ. آی. وی. خطرناک است؟

اگر سيستم دفاعی بدن به ويروس حمله کرده و آن را می کشد، پس چرا ويروس اچ. آی. وی. يک مشکل است؟

ويروس های مختلف به قسمت های متفاوت بدن حمله می کنند. بعضی ها ممکن است به پوست، ديگری به شش ها و يا قسمت های ديگر حمله کنند. سرماخوردگی های عمومی هم به وسيله يک ويروس ايجاد می شوند. چيزی که ويروس اچ. آی. وی. را چنين خطرناک می سازد اين است که مستقيماً سيستم دفاعی بدن را هدف قرار داده و به آن حمله می کند. جايی که معمولاً بدن را از شر ويروس ها رها می کند.

اين ويروس خصوصاً به يک نوع مشخصی از سلول های سيستم دفاعی بدن حمله می کند که بدون آن مبارزه با سيستم دفاعی بدن برای ويروس مانند رفتن به تعطيلات و بسيار راحت است و اچ. آی. وی. می تواند در تمام بدن منتشر می شود.

اين فرايند قابل رويت نيست وهيج راهی وجود ندارد تا بتوانيم با مشاهده اشخاص تشخيص بدهيم که شخصی آلوده به ويروس اچ. آی. وی. است. تنها يک نوع تست خون آن هم حدود سه ماه بعد از وارد شدن اولين ويروس به بدن می تواند وجود آن را در خون آشکار کند. ممکن است شخصی که آلوده به ويروس اچ. آی. وی. شده است، تا سال های سال کاملاً سالم به نظر رسد و خود را در سلامت کامل احساس کند. ممکن است که حتی ندانند که آلوده به ويروس هستند. سپس هنگامی که سيستم دفاعی بدن تقليل يافت و ضعيف شد آن ها بطورشديد و روزافزونی نسبت به بيماری ها آسيب پذير می شوند. بيماری هايی که معمولاً در شرايط طبيعی بسيار ساده درمان می شوند.

?What is AIDS

ايدز چيست؟

نام بیماری ايدز(AIDS) از حروف اول کلمات زیر گرفته شده است و به معنی
نقص ایمنی اکتسابی است:
(Acquired Immuno Deficiency Syndrome)

يک سيستم دفاعی زيان ديده و معيوب نه تنها به وسيله ويروس اچ. آی. وی. که در مرحله اول به آن حمله ور شده آسيب ديده است بلکه همچنين با عفونت های ديگر مورد حمله قرار می گيرد. اين سيستم دفاعی آسيب ديده ديگر توانايی و قدرتی برای مقابله و کشتن ويروس هايی که تا پيش از اين مزاحمتی برايش نداشتند را ندارد. ویروس اچ. آی. وی. دفاع بدن را روز به روز كاهش می‌دهد تا حدی كه هر میكروبی حتی میكروبهای بسیار ضعیف هم فرصت پیدا می‌كنند كه بدن را بشدت بیمار كنند.

همچنان که زمان می گذرد، شخصی که به ويروس اچ. آی. وی. آلوده شده است، نسبت به قبل بيشتر و بيشتر به بيماری مبتلا می شود، معمولاً چندين سال بعد از آلودگی و ورود ويروس به بدن، آن ها مبتلا به مريضی های خاص ناشناحته و عجيب متعددی می شوند. اين مرحله ای است که به آن می گويند کسی به ايدز مبتلا شده است. وقتی که شخص به بيماری های وخيم خطرناک جدی دچار می شود و يا زمانی که تعداد سلول های دفاعی در بدن شخص آلوده زير ميزان مشخصی به شدت افت کرده باشد.

در کشور های مختلف تفاوت های اندکی در تعريف اين مرحله وجود دارد که چه زمانی يک شخص را مبتلا به بيماری ايدز و يا هنوز شخص آلوده به ويروس اچ. آی. وی. بنامند.

ايدز (Acquired Immune Deficiency Syndrome) يک حالت به شدت وخيم است ودر اين مرحله بدن دفاع بسيارضعيفی در برابر هر نوعی از عفونت و بيماری را دارد

?How long does HIV take to become AIDS

از زمان آلوده شدن به ويروس اچ. آی. وی. تا ابتلا به بيماری ايدز چه مدت طول می کشد؟

بر اساس نتايج حاصله از تحقيقات مختلف به عمل آمده، از زمان دريافت آلودگی (ورود ويروس اچ. آی. وی. به بدن) تا ابتلاء به بيماری ايدز (ازکار افتادن سيستم دفاعی بدن)، بدون دسترسی به يک درمان دارويی عليه ويروس اچ. آی. وی. ، معمولاً يک دوره زمانی بين 6 تا 8 سال به درازا می کشد . اين دوره می تواند بدون علامت باشد و تازه بعد از این مدت علایم بيماری ظاهر گشته، شخص مبتلاء به بيماری ايدز شود .

این فاصله زمانی – آلودگی تا ابتلا ء به بيماری ايدز – ازفردی به فرد دیگر متفاوت است و به عوامل زیادی از جمله وضعیت سلامتی فرد، عادات بهداشتی و تغذيه وی ارتباط دارد.

در هر صورت، اين ميانگين بر اساس اشخاصی تنظيم شده است که پرهيزهای معقولی را انجام می دهند. در يک ناحيه فقير نشين ممکن است در بين کسانی که توانايی تهيه تغذيه کافی و مناسب را ندارند ، سرعت پيشرفت و چيره شدن ويروس بر سيستم دفاعی بدن و در نتيجه ابتلا ء به بيماری ايدز ، بسيار سريعترباشد و اين افراد خيلی سريعتر فوت کنند.

Aims of AIDS
علايم بيماری ايدز چگونه ظاهر می شود؟

اين علايم معمولاً چندين سال بعد از آلودگی به ويروس اچ. ای. وی. ظاهر می شود و مرحله گذار از آلودگی به ويروس اچ. آی. وی. به بيماری ايدز است.

با کاهش قدرت سيستم دفاعی به مرور زمان بدن آماده ابتلا به عفونتها و سرطانهايی می شود که به طور معمول در مردم عادی ديده نمی شوند ، اين بيماريها بصورت بيماريهاي ريوی ، اسهالهاي شديد و مزمن ،‌ تبهای طولانی ، کاهش وزن ،‌ اختلالات شخصيتی ،‌ بيماريهاي مغزی وپوستی خود را نشان مي دهند که درنهايت منجر به مرگ فرد مبتلا خواهد شد.

◄ علائم اصلی ایدز:

• كاهش وزن بیشتر از 10 درصد
• اسهال مزمن بیشتر از یك ماه
• تبهای متناوب یا ثابت بیش از یك ماه

◄ علائم فرعی:

• سرفه پایدار به مدت بیش از یك ماه
• عفونت پوستی منتشر همراه با خارش
• تبخالهای عود كننده
• برفك دهانی
• عفونت تبخالی مزمن پیشرونده و منتشر
• بزرگ شدن عمومی غدد لنفی آلودگی به ویروس ایدز دلیل ابتلا به بیماری ایدز نیست
ولی سرانجام تقریباً بطوراجتناب ناپذیری به بیماری ایدز منتهی می شود.
یكی از اولین راه های شناخت یك بیماری، شناخت علائم و مراحل مختلف سیر بیماری است. با این شناسایی می توان از گسترش و توسعه بیماری در مراحل اولیه جلوگیری نمود. علائم آلودگی بیماری ایدز بسیار پیچیده است و دارای مراحل چندی است كه الزاماًهمه آنها در افراد آلوده مشاهده نمی شود.

این مراحل عبارتند از: ‪

◄ مرحله اول عفونت حاد:
در اغلب موارد در صورتی كه تعداد كافی ویروس ایدز وارد بدن فردی شود ، بعد از چند هفته علائمی نظیر تب ، گلودرد،بزرگی غدد لنفاوی، درد مفاصل و عضلات ، سر درد، ضعف و بی حالی، بی اشتهایی ، تهوع و استفراغ، كاهش وزن، اسهال و گاهی دانه های جلدی و یا تظاهرات عصبی ظاهر میگردد. این علائم اختصاصی نبوده و شباهت كاملی با نشانه های بسیاری ازبیماریهای دیگر دارد. چون خود بخود ظرف یك تا دو هفته بهبودی حاصل میگردد ، كمتر اتفاق می افتد كه بیماری دراین دوره تشخیص داده شود. بعلاوه از هنگام ورود ویروس ایدز تا مثبت شدن نتیجه آزمایشگاهی كه نشانگر آلودگی فرد است حدود 2 تا 12 هفته و گاهی تا16 ماه طول می كشد. در این فاصله زمانی ، فرد، آلوده بوده و ممكن است سایرین را آلوده كند.

◄ مرحله دوم بدون علامت:
پس از بهبودی خود بخودی مرحله حاد، بیمار وارد مرحله بدون علامت می شود كه بر حسب نوع ویروس آلوده كننده از10تا 17 سال طول می كشد. در این مدت شخص آلوده هیچگونه علامتی از بیماری را بروز نمی دهد و به ظاهر كاملاً سالم است ولی برای دیگران آلوده كننده می باشد. این مرحله نزد كودكان كوتاهتر است و در این مرحله شخص دیگران را مبتلا می كند. در این دوره آزمایش خون مثبت است. كنترل انتشار ویروس در این مرحله مشكل می باشد.

◄ مرحله سوم بزرگی منتشر و پایدار غدد لنفاوی:
دراین مرحله غدد لنفاوی به صورت بزرگ شده و به شكل قرینه و بدون درد در بیش از دو نقطه بدن بجز ناحیه كشاله ران ظاهر می شود حداقل 3ماه باقی می مانند.

◄ مرحله چهارم مرحله قبل از ایدز و حالات وابسته به ایدز:
قبل از بروز علائم نهایی ایدز در بیمار ، عوارضی ظاهر می شود كه به آن علائم مربوط به ایدز می گویند و عبارتند از
• كاهش وزن بیشتر از10درصد وزن سابق
• اسهال به مدت بیشتر از یك ماه
• تب به مدت بیشتر از یك ماه
• عرق شبانه
• خستگی، بی حالی و ضعف

این علائم را مقدمه استقرار كامل ایدز كه پایان طیف بیماری می باشد ، به حساب می آورند. در برخی موارد، بی قراری، بی اشتهایی، دل درد، سردرد وجود دارد و تغییرات عصبی منجر به از دست دادن حافظه و آسیب اعصاب محیطی می شود. این علائم معمولاً متناوب است ولی كاهش وزن در اكثر بیماران وجود دارد و پیشرونده هم می باشد. بسیاری از بیماران در این مرحله دچار ضایعات پوستی، مخاطی و ضایعات دائم و یا عود كننده دهنی و یا ناحیه تناسلی به علت ویروسهای مختلف می شوند.

◄ مرحله پنجم ایدز:
ایدز به مرحله نهایی آلودگی ایدز گفته میشود. در این مرحله به علت كاهش شدید قدرت دفاعی بدن، شخص، مستعد ابتلا به بسیاری عفونتهای و سرطانها می شود كه علائم بسیار متنوعی دارند و درنهایت بیمار را از پای در می آورند.

?Is there a cure

آيا بيماری ايدز درمان دارد؟

بيماری ايدز متاسفانه تاکنون هيچ درمان قطعی ندارد. ايدز کشنده است.

چيزی که نگران کننده است، اين است که بسياری از مردم گمان می کنند که برای بيماری ايدز درمان وجود دارد. اين موضوع به آن ها احساس آرامش و اطمينان می دهد و ممکن است که به اين دليل به راه های مختلف قبول ريسک بکنند. متاسفانه اين اشخاص در اشتباه به سر می برند چون برای ايدز هيچ درمانی وجود ندارد.

هنوز هيچ درمان قطعی برای اچ. آی. وی. وجود ندارد و تنها راه برای سالم ماندن اين است که آلوده نشويم. پيشگيری تنها درمان ايدز است.

Title in English!!

داروهای موجود چگونه عمل می کنند؟

تمامی داروهای درمانی موجود، تنها می توانند که به نوعی جريان رشد ويروس اچ. آی. وی. را کندتر می کنند تا شخص ديرتر به مرحله ابتلا به بيماری ايدز برسد.
در اين مرحله پزشکان علاوه بر تجويز داروهای درمانی، شخص آلوده به ويروس اچ. آی. وی. را تشويق به برنامه ريزی و مديريت زندگی می کنند تا رشد ويروس اچ. آی. وی. هر چه بيشتر کند شود.
در صورت انجام مراقبت های لازم و استفاده موثر از داروها، گاه فرد آلوده به ويروس اچ. آی. وی. تا 20 سال پس از ورود ويروس به بدن می تواند زندگی بهينه ای پشت سر بگذارد.

اما در بعضی موارد مشاهده شده که داروهای آنتی بيوتيک بعد از گذشت چند سال ازعملکرد خود بازمی مانند و اثرمثبتی ندارند. در موارد خاصی هم مشاهده شده که تعدادی از بيماران از ايدز دوباره بهبود يافته و به زندگی با اچ. آی. وی. در دوره ده ساله بازگشته اند. اما آن ها بايد در ادامه زندگی شان هر روز داروهای بسيار قوی استفاده کنند، چيزی که اثرات جانبی ناخوش آيند و بسيار خطرناکی دارند

Title in English!!

اولين مورد ابتلا به ايدز

اولين مورد ثبت شده بيماری ايدز در دنيا مربوط به سال 1981 ميلادی در ايالات متحده آمريکا می باشد. دليل انتقال ويروس اچ. آی. وی. آميزش جنسی بدون محافظ (بدون استفاده از کاندوم) بوده است. اولين گروه قربانی که به اين بيماری مبتلا شدند، مردهايی بودند که با نوع همجنس ارتباط داشتند.

علاوه بر اين موارد، ويروس اچ. آی. وی. در نمونه های موجود از يک بيمار متعلق به سال 1957 ميلادی پيدا شده است.

AIDS in Iran

ايدز در ايران

اولين مورد ايدز در ايران در سال ۱۳۶۶ گزارش شد. اين مورد يک کودک ۶ ساله هموفيلی بود که بدليل زمينه بيماری از فرآورده های خونی وارداتی استفاده مي کرد. از آن پس تمام خونها و فرآورده های خونی اعم از داخلی يا وارداتی ملزم به آزمايش از نظر عفونت قبل از .مصرف شدند. اين آزمايشات توسط سازمان انتقال خون ايران انجام می پذيرد برابر گزارشات واصله از دبيرخانه ستاد کشوری مبارزه با ايدز، از آن زمان تا پايان سال 1379، 2382 مورد آلوده به ويروس در ايران شناسايي شده است که ۳۱۹ نفرشان به اين بيماری مبتلا و ۲۸۴ نفرشان فوت شده اند.

ويروس اچ. آی. وی. از چه راههايی سرايت می کند؟
:Ways in which you can be infected with HIV

◄ تماس جنسی نا امن
شايعترين راه سرايت تماس جنسی است. ويروس ممكن است از فرد آلوده به شريك جنسی ‌اش، (مرد به زن، زن به مرد، مرد به مرد و يا دهانی با فرد آلوده) منتقل شود. سرايت از زن به زن هم در شرايطی امكان دارد. آلودگی از طريق تماس جنسی ٨٠ درصد كل موارد را شامل می‌شود.
وجود بيماريهای مقاربتی مثل سوزاك، سفليس و همچنين زخمهای دستگاه تناسلی خطر آلودگی را چند برابر خواهد كرد. زنان بيشتر در معرض خطر آلودگی به وسيله شريك زندگی خود قرار دارند. زيرا احتمال انتقال از مرد به زن بيشتر از زن به مرد است.

◄ استفاده مشترک از سرنگ و سوزن آلوده جهت تزريق
استفاده از سرنگ و سوزن آلوده بصورت مشترك در معتادين تزريقی يكی ازشايع ترين راه ‌های سرايت ويروس اچ. آی. وی. است.

◄ سرايت از طريق خون و فرآورده‌های خونی
استفاده از خون و فرآورده‌های خونی آلوده به ويروس اچ. آی. وی. از ديگر راه‌های انتقال است. خون قدرت آلوده كنندگی بالايی دارد.

◄ سرايت از مادرآلوده به جنين در داخل رحم ويا كودك درطی دوران شيردهی
ويروس اچ. آی. وی. از مادر آلوده به كودك ممكن است در دوران حاملگی هنگام وضع حمل يا كمی بعد از زايمان انتقال يابد. شير دادن يكی از راه‌های سرايت آلودگی از مادر به فرزند است. در كودكان آلودگی به ويروس اچ. آی. وی. بسرعت به طرف ايجاد بيماری ايدز پيشرفت می‌كند و شانس زنده ماندن كودك هم كم است.

◄ راه‌های ديگر سرايت عبارتند از:
پيوند اعضا از بافت‌های آلوده. خالكوبی با سوزن مشترک. سوراخ كردن گوش توسط سوزن و وسايل آلوده. استفاده از مسواك و تيغ ريش تراش شخص بيمار. ختنه با وسايل آلوده.

اين ويروس ازطريق خون، منی (همچنين شامل مايعی كه قبل ازمنی خارج مي شود)، آلت تناسلی مردان، واژن ( آلت تناسلی زنان)، ترشح واژن، مقعد ويا بريدگي ها وزخم ها وارد شود.
پوست سالم يک سد بسيار قوی دربرابر ورود ويروس اچ. آی. وی. وساير ويروسها وباكتری ها است.

شايعترين راه سرايت تماس جنسی نا امن است.

ايدز از چه راههايی سرايت نمی کند؟
:It is not possible to become infected with HIV through

ترس از اينکه در اثر تماس های روزمره و کارهای روزانه به ويروس اچ. آی. وی. آلوده شويم، ترسی کاملاً بيجاست. پس بهتر است که بدانيم:

ـ نه بوسيله روبوسی
ـ نه بوسيله بوسه و معاشقه و يا آب دهان (در صورتی که در دهان زخم و يا بيماری لثه که باعث انتقال ويروس از راه خون شود، وجود نداشته باشد)
ـ نه بوسيله بغل کردن و درآغوش گرفتن
ـ نه بوسيله دست دادن
ـ نه بوسيله تماس معمولی افراد در منزل، محل کار و يا اجتماع با بيمار
ـ نه بوسيله استفاده از وسايل غذاخوری مشترک
ـ نه بوسيله آب و غذا
ـ نه بوسيله نوشيدن مشروبات الکلی
ـ نه بوسيله عطسه و سرفه
ـ نه بوسيله تماس با اشک و عرق بيماران
ـ نه بوسيله استفاده از استخرهای‌ شنای عمومی و توالت‌های عمومی
ـ نه بوسيله دستگيره در، گوشی تلفن و بليط اتوبوس
ـ نه بوسيله استفاده از البسه دست دوم
ـ نه بوسيله استفاده از وسيله نقليه عمومی
ـ نه بوسيله نيش حشرات و يا تماس با حيوانات
ـ نه بوسيله ريش تراشيدن، خالکوبی يا ختنه کردن . اگر تيغ و يا سوزنی که استفاده می شود فقط برای يکنفر استفاده شود

راه ‌های پيشگيری از سرايت اچ. آی. وی. چيست؟
Ways you can protect yourself against infection

يکی از شايعترين راه های سرايت ايدز درتمام دنيا تماس جنسی نا امن است بنابراين مهمترين راه پيشگيری از آلوده شدن به اچ. آی. وی. توجه و دقت در مسايل جنسی و شهوانی است.
هر گاه صحبت از اعتياد می شود اغلب گمان می رود که تنها معتادين تزريقی منظور است. در حالی که اگر شما مواد مخدر از هر نوعی استفاده می کنيد و يا به هنگام معاشقه مشروبات الکلی نوشيده باشيد ممکن است که از خود بی خود شده و ندانيد که دست به چه عملی می زنيد. درساده ترين حالت مثلاً ممکن است که شما از کاندوم استفاده نکنيد.

پيشگيری در موارد جنسی
◄ خويشتن داری‌ از تماس‌های جنسی مشكوك در دوران تجرد
◄ پايبندی به اصول اخلاقی و خانوادگی پس از ازدواج
◄ استفاده صحيح از کاندوم
◄ اجتناب از داشتن شرکای جنسی متعدد
◄ عدم نوشيدن بيش از حد مشروبات الکلی و عدم استفاده از مواد مخدر به هنگام معاشقه

پيشگيری در معتادان
◄ عدم مصرف مواد مخدردرهنگامی که قصد نزديکی داريد
◄ در معتادان تزريقی عدم استفاده از سرنگ مشترک

پيشگيری در مراکز درمانی
◄ كنترل خون و فرآورده‌های خونی
◄ در تزريقات دقت كنيم كه از سرنگ يكبار مصرف استفاده شود
◄ در مراجعه به دندانپزشك دقت كنيم كه از وسايلی مانند مكنده بزاق ( سر ساكشن ) ، سرسوزن بيحسی و ليوان غرغره يكبار مصرف و از وسايل ضدعفونی و استريل استفاده شود.

پيشگيری در مراکز عمومی
◄ در مراجعه به آرايشگاه دقت كنيم كه از تيغ يكبار مصرف و وسايل ضدعفونی شده استفاده شود . از وسايلی مانند تيغ صورت ‌تراشی ، وسايل خالكوبی ، خلال دندان و يا مسواك بطور مشترك استفاده نكنيم.

پيشگيری در انتقال از مادر به کودک
◄ در حال حاضر تنها راه جلوگيری‌ از سرايت ويروس از مادر به فرزند عدم بارداری زن آلوده می‌باشد.

گروه‌ های زير بيشتر در معرض خطر قرار دارند
:These grups are more in danger

ـ كسانی‌ كه از پيوند‌های متعدد و دياليز مكرر استفاده می‌‌كنند و رعايت احتياط ‌های همه جانبه را نمی ‌كنند.
ـ معتادين تزريقی كه از سرنگ و سوزن مشترك استفاده می‌كنند.
ـ‌ همسران افراد مبتلا
ـ شركای جنسی افراد مبتلا
ـ افرادی‌ كه شركای جنسی متعدد دارند.
ـ افراد خود فروش
ـ‌ همجنسگرايان
ـ مبتلايان به هپاتيت و سل
ـ‌ خالكوبی‌های دست جمعی
ـ مبتلايان به بيماريهای آميزشی و افراد مبتلا به زخم‌های تناسلی
ـ ملوانان و رانندگان عبوری‌ از مرزها

HIV testing
تشخيص آلودگی به ويروس اچ. آی. وی.

شما ممکن است که ويروس اچ. آی. وی. در بدن خود داشته باشيد ولی از نظر سلامتی کاملاً سالم به نظر برسيد. تنها راه مطمئن تشخيص آلودگی و يا عدم آلودگی به ويروس ايدز انجام آزمايش خون در آزمايشگاه می باشد. از زمان ورود ويروس به بدن انسان تا زمانی که شواهد آزمايشگاهی ظاهر شود،‌ ممکن است فاصله زمانی بين دو هفته تا شش ماه طول بکشد که به آن دوره پنجره می گويند. در اين دوران شخص آلوده بوده و می تواند ديگران را نيز آلوده کنند، ولی ممکن است هيچ يک ازعلايم بالينی و آزمايشگاهی متداول را در خود بروز ندهد.

در صورتی که شما به رفتارخطرناکی دست زده ايد و نگران سلامت خود شده ايد، می توانيد به پزشک خود و يا برای انجام آزمايش اچ. آی. وی. مستقيماً به مراکز انتقال خون و ديگر مراکزی که آزمايش ايدز را انجام می دهند، مراجعه کنيد.

نكته بسيارمهمی كه نبايد فراموش شود اين است كه درطی اين 6 ماه نبايد خود و ديگران را درمعرض رفتار خطرناک قرار دهيد.

– – توجه – – توجه – – توجه – – توجه – – توجه – – توجه – – توجه – –

آزمايش اچ. آی. وی. به جز در موارد خاصی، جزو آزمايش های روتين پزشکی جهت چک آپ نمی باشد. بايستی که در برگه دقيقاً نام آزمايش اچ. آی. وی. ذکر شود تا آزمايشگاه آن را انجام دهد. بعضی افراد به دليل داشتن شرم و ترس از افشاء رازشان، بدون ذکر نگرانی خود در رابطه با آلودگی به ويروس ايدز، از پزشک خود تنها درخواست آزمايش صحت سلامتی و يا چک آپ می کنند تا به اصطلاح از وضع سلامتی خود با خبر شوند که اين کافی نمی باشد. در صورتی که تمايل به انجام آزمايش اچ. آی. وی. داريد، بايستی دقيق آن را با پزشک خود در ميان بگذاريد.

?When should test for HIV

اولين تست اچ. آی. وی.

چه زمانی بعد از رفتار خطرناک بايستی آزمايش اچ. آی. وی. داد؟

اگر شما در ايران زندگی می کنيد:

• اولين آزمايش 8 هفته بعد از رفتار خطرناک

• تکرار آزمايش 6 ماه بعد از رفتار خطرناک

در ايران معمولاً دسترسی به آزمايش استاندارد اچ. آی. وی. ( HIV-ELISA ) سهل تر است . اين نوع آزمايش در ايران برای بار اول 8 هفته بعد از رفتار خطرناک به مراجعه کنندگان توصيه می شود. ولی به دليل اينکه سرعت و ميزان توليد پادتن خون در بدن افراد متفاوت است و برای انجام آزمايش دقيقی که بتوان به نتيجه آن استنتاج کرد و جواب قطعی را ارائه داد، 6 ماه بعد از رفتار خطرناک بايستی که آزمايش تکرار شود.

اگر شما در اروپا و يا آمريکای شمالی زندگی می کنيد:

• اولين آزمايش 2 هفته بعد از رفتار خطرناک

• تکرار آزمايش 12 هفته بعد از رفتار خطرناک

در کشورهای اتحاديه اروپا و آمريکای شمالی معمولاً به دليل دسترسی سهل تر به روش تست (HIV-PCR) اولين آزمايش 2 هفته بعد از رفتار خطرناک توصيه می شود. اين روش دو هفته بعد از ورود ويروس قادر به جستجو و رديابی مستقيم ويروس در خون می باشد. اطمينان به اين تست تنها 95 درصد است. بنابراين برای دفعه دوم 12 هفته بعد يک تست (HIV-ELISA) نيز توصيه می شود که ميزان پادتن (آنتی بادی) ها يی که خون شخص آلوده برعليه ويروس اچ. آی. وی. توليد کرده است را اندازه گيری می کند .

در بسياری از مراکز درمانی اغلب کشورها، مشاوره و انجام آزمايش اچ. آی. وی. به صورت رايگان و ناشناس (بدون معرفی خودتان و دريافت تنها يک شماره کد)، انجام می پذيرد.

HIV ELISA or EIA test

آزمايش HIV-ELISA

آزمايش استاندارد اچ. آی. وی.، تست HIV-ELISA است. اين تست استاندارد جهانی مورد استفاده در بيمارستان ها، بانک های خون و يا سازمان های انتقال خون می باشد¹.

اين آزمايش مستقيماً خود ویروس را جستجو نمی کند. در اين روش، ميزان پادتن ( آنتی بادی) هایی که بدن شخص آلوده برعلیه ویروس اچ. آی. وی. توليد کرده، اندازه گرفته می شود.

وقتی که ويروس اچ. آی. وی. وارد بدن می شود، يک ماده شيميايی خاصی از سوی سيستم دفاعی توليد می شود که پادتن ( آنتی بادی) ناميده می شود. پادتن ها واکنش بدن نسبت به عفونت می باشند. بنا براين اگر بدن شخصی پادتن عليه ويروس اچ. آی. وی. توليد کرده باشد، به معنای آن است که شخص به ويروس اچ. آی. وی. آلوده شده است.
توليد پادتن در بدن به مدت زمان بين چند روز تا سه هفته نياز دارد².
آزمايشی را که بتوان به نتيجه آن اعتماد کرده و بر اساس آن شخص را نسبت به نوع سلامت خود با اطلاع کرد، دربعضی منابع بين 6 هفته تا 6 ماه و بعضی ديگر بين 8 هفته تا 6 ماه بعد از ارتباط خطرناک توصيه شده است.

HIV-PCR test

آزمايش HIV-PCR

به زبان بسيار ساده اين آزمايش مستقيماً وجود ويروس اچ. آی. وی. در خون را جستجو می کند.

تست HIV-PCR، دی. ان. آی. ويروس اچ. آی. وی. را در خون رديابی می کند. اگر شخصی آلوده شده باشد، دی. ان. آی. ويروس ايدز در خون او وجود خواهد داشت.
ميزان اطمينان به دقت اين تست 95% می باشد. بعضی منابع اين آزمايش را دو هفته بعد از داشتن ارتباط خطرناک (ارتباطی که به تماس مشکوک با خون منجر شود) و بعضی ديگر ابتدا 4 هفته بعد³، توصيه می کنند. معمولاً بين 5 روز تا يک هفته طول می کشد تا نتيجه اين آزمايش دريافت شود.

از نظرهزينه، اين تست به طور معمول بسيار گران تر از تست (HIV-ELISA) می باشد.


خطر آلودگی به اچ. آی. وی. در صورت اعتياد

در صورتی که شما سرنگ تزريق را به طور مشترک استفاده کنيد، ميزان خطر آلوده شدن به ويروس اچ. آی. وی. در مصرف مواد مخدر تزريقی بسيار بالاست.

يك فرد معتاد نه تنها خود در معرض آلودگی به بيماريهای خطرناكی چون ايدز و هپاتيت قرار دارد بلكه می تواند به عنوان يك ناقل عمل كرده و عوامل عفونی خطرناك را به خانواده و جامعه انتقال دهد.

راه های کاهش خطر آلوده شدن به ويروس اچ. آی. وی. در صورت اعتياد

برای کمتر کردن خطر آلودگی از اين طريق فقط از يک سرنگ، سوزن، قاشق و پنبه شخصی که تنها به شما اختصاص دارد استفاده کنيد. از استفاده مشترک آن جداً پرهيز کنيد.
در صورتی که امکان آن برای شما وجود دارد، بهترين حالت اين است که وسايل تزريقی شخصی خود را به صورت استريل هميشمه به همراه داشته باشيد تا در موقعيتی که نياز به تزريق پيدا می کنيد ازوسايل تزريقی ديگران به صورت مشترک استفاده نکنيد.

شايد يک راهی وجود داشته باشد که شما بتوانيد کلاً از اعتياد تزريقی به راه های اعتياد ديگری مانند کشيدن مواد مخدر دودی روی آوريد. در اعتياد به مواد دودی مانند ترياک شما حداقل بطور مستقيم با خون در تماس نيستيد. شايد هم روش های ديگر روی آوردن به اعتياد مانند مواد کديين يا مواد ديگری وجود داشته باشد که برای شما مناسب باشد. اطلاعات دقيق تر را شما می توانيد از مراکز درمانی معتادان در نزديکی محل زندگی خود دريافت کنيد.

آيا تنها اعتياد تزريقی خطر انتقال ويروس اچ. آی. وی. را دارد؟

همه راه های اعتياد، خطر آلوده شدن به ويروس اچ. آی. وی. را افزايش می دهند. توجه زياد به اعتياد تزريقی به دليل خطر انتقال مستقيم از طريق سرنگ آلوده می باشد ولی اين به معنی مطمئن بودن شکل های ديگر اعتياد نيست.

احتمال ريسک پذيری و احتمال عدم استفاده از وسايل بازدارنده مانند کاندوم در صورت مصرف مواد مخدر، بسيار بالا خواهد بود. حتی در خوشبينانه ترين حالت، به علت عدم کنترل کافی مغز ممکن است که از کاندوم "استفاده صحيح" نشود که اين خود خطر يک رابطه مشکوک را بيشتر می کند و آنان را در معرض بيشتر خطر قرار می دهد.

Risk of Mother to Child Transmission

ميزان خطر انتقال از مادر به نوزاد

اگر يک زن آلوده به ويروس اچ. آی. وی. باردار شود، 35 درصد احتمال انتقال ويروس به نوزاد و آلوده شدن کودک وجود دارد. هر ساله بيش از 700,000 کودک از طريق والدين خود آلودگی به ويروس اچ. آی. وی. را دريافت می کنند. حدود 15 تا 20 درصد در طی مدت بارداری، 50 درصد در زمان زايمان و 33 درصد درطی دوران شيرخوارگی آلودگی را دريافت می کنند. ¹

Mother to Child Transmission

انتقال از مادر به نوزاد (MTCT)

راه های شناخته شده ای که انتقال ويروس از مادر آلوده به نوزاد را ممکن می کند، عبارتند از:

قبل از تولد و در طی دوران بارداری
هنگام زايمان
بعد از زايمان و زمان شيردهی

Learning you are positive when you are pregnant

دانستن اين که آيا شما در زمان بارداری اچ. آی. وی مثبت هستيد

بعضی اوقات زنان مايل هستند که بدانند که آيا در زمان بارداری آلوده به ويروس اچ. آی. وی. می باشند. بديهی است که بخش اعظم آن، دلواپسی و نگرانی از سلامت کودک می باشد، اما راه هايی وجود دارد که می تواند ميزان خطر انتقال ويروس اچ. آی. وی. از مادر به کودک را به حداقل برساند. مهم اين است که شما با پزشک و يا با مراقب بهداشت خود در اين باره مشورت کنيد و بهترين راه های موجود برای کاهش ميزان خطر انتقال ويروس به نوزاد خود را بررسی کنيد.

minimize the risk of HIV being passed to child

راه های کاهش خطر انتقال به نوزاد:

يک مادر آلوده می تواند خطر انتقال ويروس اچ. آی. وی. به نوزاد را بوسيله انجام بعضی مداخله های مطمئن درمانی به حداقل کاهش دهد. اين راه ها شامل:

استفاده داروهای ضدويروس ايدز در طول زمان بارداری (به غير از ماه های اوليه 3 تا 4 ماهه اول آبستنی)
مصرف داروهای ضدويروس ايدز در طول زمان زايمان
انتخاب زايمان سزارين
دادن داروهای ضدويروس ايدز به نوزاد برای مدت کوتاهی بعد از تولد
عدم شير دهی طبيعی از سينه به نوزاد ²

می باشد.

Becoming pregnant if you are HIV-positive

باردار شدن در صورتی که شما اچ. آی. وی. مثبت هستيد

اگر شما اچ. آی. وی. مثبت هستيد و به داشتن فرزند فکر می کنيد، بسيار مناسب خواهد بود که ابتدا به نتايج پيرامون بارداری به دقت فکر کنيد. پزشک شما و يا مراقب بهداشتی شما بايستی قادر باشد که به شما کمک کند تا در مورد انتخاب بهترين گزينه و راه برای حفظ سلامتی خودتان و کودکتان تصميم بگيريد. شما ممکن است که احساس کنيد سلامت کودک شما مهمتر است، اما سلامت شما هم به همان ميزان مهم است. در درجه اول بررسی کنيد که آيا به استانداردهای بهداشتی دسترسی داريد؟ شما بايستی به همان استانداردهای بهداشتی و درمانی دسترسی داشته باشيد که قابل دسترسی برای هر زنی باشد، که به باردار شدن فکر می کند و يا باردار است.

ازنقطه نظر سلامتی هيچ تفاوتی بين دو زن با اچ. آی. وی مثبت "يکی آبستن و ديگری غير آبستن" وجود ندارد.

يک زن اچ. آی. وی. مثبتی که آبستن می شود، پس از طی کردن دوره سه ماهه اول بارداری اجازه خواهد داشت که از داروهای ضد ويروس اچ. آی. وی. برای حفظ سلامتی خود استفاده کند. ضمن اينکه مصرف اين داروها می تواند از انتقال ويروس اچ. آی. وی. مادر به کودک پيش گيری کند. ويروس اچ. آی. وی. برای دوران بارداری تغييری بوجود نمی آورد و تأثيری در مراحل تکامل جنين به نوزاد ندارد. در بعضی کشورها ، زنان از امکاناتی مانند:

استفاده از داروهای ضد ويروس ايدز در طی دوران بارداری و زايمان،
انتخاب شيوه های زايمان،
امتناع از شيردهی طبيعی به نوزاد خود و استفاده از جايگزين های ديگر
و همچنين دادن بعضی داروهای ضد ويروس اچ. آی. وی. به نوزاد خود

برخوردار هستند. اين امکانات در اصل، راه هايی هستند که انتقال ويروس از مادر آلوده به نوزاد را کاهش می دهند.

بعضی اوقات، يک زن اچ. آی. وی. مثبت که درمان دارويی را شروع کرده و تحت مراقبت پزشکی قرار دارد، متوجه شود که حامله است. در اين صورت پزشک معالج خود را سريعاً در جريان بگذاريد. پزشک معالجی که درمان زير نظر وی انجام می گيرد می تواند مشاوره و راهنمايی دقيق و صحيح را بدهد که چه چيزی برای شما بهترين است. شايد از نظر پزشک شما اولين راه معقول اين باشد که فوراً داروهايی را که استفاده می کنيد، تغيير دهيد و در طی دوران بارداری از داروهای ديگری که مناسب اين دوران است، استفاده کنيد. تغيير روش درمانی بدون مشورت پزشک معالج توصيه نمی گردد. اگر بدون اجازه پزشک معالج، مصرف داروی ضد ويروس ايدز را قطع کنيد، احتمال جهش ويروس وجود دارد و همين طور ميزان خطر احتمالی انتقال ويروس به نوزاد را افزايش می دهد. اگر شما در چنين وضعيتی به تغيير و يا قطع کردن مصرف داروهای درمانی ضد ايدز فکر می کنيد، حتما ً با پزشک خود مشورت کنيد.

Testing your baby

تست اچ. آی. وی. نوزاد

بر روی نوزاد شما می توان آزمايش پادتن اچ. آی. وی. انجام داد، اما آن الزاماً نمی تواند مشخص کننده اين باشد که فرزند شما آلوده است. تمام فرزندانی که از مادران با اچ. آی. وی. مثبت به دنيا می آيند با پادتن اچ. آی. وی. به دنيا می آيند. نوزادانی که آلوده نشده اند آنتی بادی های خود را با گذشت زمان در طول حدود 18 ماهگی از دست می دهند. بنابراين بعد از اينکه نوزاد شما 18 ماهگی را پشت سر گذاشت، يک تست آنتی بادی می تواند نتيجه دقيق و درست قابل استنتاج را ارايه دهد که آلوده است و يا نه

Women, HIV+ and breastfeeding

مادران، شير دهی و اچ. آی. وی.

برای مادرانی که اچ. آی. وی مثبت هستند، تصميم گيری درباره شيردهی به نوزاد و يا چشم پوشی از آن يک دوراهی بسيار سخت و ترس آوری می تواند باشد. پيش از انتخاب، بايستی ميزان خطر شيردهی طبيعی و يا عدم شيردهی نوزاد بررسی و مقايسه شود.

ميزان خطر دريافت آلودگی نوزادن از مادران آلوده به ويروس اچ. آی. وی. بين 10 تا 20 درصد می باشد.

اين در حالی است که نوزادانی که به صورت طبيعی و با شير مادر تغذيه نمی شوند، شش برابر نوزادانی که در دوران شيرخوارگی از سينه مادر تغذيه می کنند، در معرض خطر مرگ بر اثر ابتلاء به اسهال و يا آلودگی های تنفسی هستند. علاوه بر آن، شير مادر تامين کننده کامل نياز کودک به مواد غذايی می باشد و همچنين سيستم دفاعی بدن نوزاد را تقويت می کند.

بنابراين، يک مادر چگونه بايستی تصميم بگيرد؟

قدم اول اين است که يک تست اچ. آی. وی. بر روی مادر انجام شود. در صورتی که جواب آزمايش منفی بود جای هيچ ترديدی وجود ندارد با خيال آسوده کودک خود را شير دهيد. در صورتی که جواب آزمايش مادری مثبت بود، در قدم اول بايستی به جايگزين ها فکر کنيد. تنها فرمول انتخاب غذای جايگزين برای کودک شيرخواره اين است که مادر به آب آشاميدنی تميز و سالم برای حداقل مدت شش ماه بدون مشکل دسترسی داشته باشد. جايگزين های ممکن ديگر دسترسی به شير تعديل شده و پاستوريزه حيوانی و يا شير دهی توسط يک زن ديگر شيرده با اچ. آی. وی. منفی است.

اگر هيچکدام از اين راه ها و جايگزين ها در دسترس نبود، مطمئن و يا دوام دار نبود، توصيه شده است که مادران نوزادان شيرخوار خود را فقط برای مدت شش ماه شير بدهند. اگر يک مادر آلوده به اچ. آی. وی. زمان طولانی تری به نوزاد خود شير بدهد، بعد از زمان شش ماهگی خطر بيشتری کودک را تهديد می کند.

نوزادانی که به مدت شش ماه از مادر آلوده تغذيه می شوند، تنها به ميزان يک سوم اطفالی که به مدت دو سال تغذيه می شوند، درمعرض خطر آلوده شدن به ويروس اچ. آی. وی. قرار دارند. در طی اين شش ماه نيز توصيه شده است که مادران تنها به سه ماه اول اعتماد کنند. ⁴